De vloek van de Duveltjesgracht - Een Gorcumse legende komt tot leven - van 13 september t/m 12 oktober 2008


Faceworksfx - Davy Uittenbogerd
Grimeopleiding - Willy Lemmen
Rare Kwasten - Karen van Keeken
Folky - Helga Buitelaar


Martelaren van Gorcum

bron: Wikipedia

Met de Martelaren van Gorcum worden negentien katholieke religieuzen en wereldheren aangeduid die omwille van hun geloof door de watergeuzen zijn vermoord in Den Briel.
Tijdens de Opstand namen de geuzen op 26 juni 1572 de stad Gorinchem (ook: Gorcum of Gorkum) in. Hoewel geloofsvrijheid door de bezetters - die in alliantie met Willem van Oranje stonden - was toegezegd, werden de zeventien priesters, zowel seculieren als regulieren, alsmede twee lekenbroeders, gevangen genomen en gefolterd. Op 9 juli 1572 werden zij bij Den Briel opgehangen in een turfschuur die aan een vernietigd klooster toebehoorde; vervolgens werden hun lichamen verminkt. Andere priesters vonden de dood op de brandstapel op de Grote Markt van Den Briel. Een belangrijk deel van de relieken van de martelaren bevindt zich in de Sint-Niklaaskerk aan de Boterstraat in Brussel (België).

In 1675 werden de martelaren zaligverklaard en in 1867 nam Pius IX hen op in het officiële Romeinse martyrologium (de lijst van heilige martelaren) na hen op het Sint-Pietersplein heilig te hebben verklaard. Hun gedachtenis is op 9 juli. In 1972 werd de moord op en de marteldood van de martelaren officieel herdacht door kardinaal Alfrink, minister Marga Klompé en koningin Juliana.

Bij de heroprichting van de Nederlandse Provincie van de Minderbroeders Franciscanen (O.F.M.) in 1853 werden de H.H. Martelaren van Gorcum aangesteld tot de patronen daarvan.

In Brielle (Den Briel) bevindt zich aan De Rik 5 een bedevaartskerk (gebouwd 1932) ter ere van de martelaren; op het achterliggende Martelveld waarop zich de turfschuur bevond zijn een kruisgang en een stenen kapel met buitenaltaar opgericht, aan de aldaar aanwezige bron worden meerdere wonderbaarlijke genezingen toegeschreven. Het bedevaartscomplex wordt bestuurd door de Bisschoppelijke Brielse Commissie van het bisdom Rotterdam. Jaarlijks vindt er de Nationale Bedevaart plaats; daarnaast vinden ook bedevaarten van private groeperingen uit Nederland en Vlaanderen plaats.

De martelaren
Onder de martelaren bevonden zich elf Franciscanen ofwel minderbroeders, één Dominicaan of predikheer, twee Norbertijnen ofwel witheren en vijf wereldheren (seculiere priesters, werkzaam in bisdommen). Hieronder volgen de namen met telkens hun geboortedatum.

  1. Leonardus van Veghel (1527), woordvoerder, wereldheer en sinds 1566 pastoor van Gorcum
  2. Petrus van Assche (1530), Franciscaner broeder
  3. Andreas Wouters (1542), wereldheer, pastoor in Heinenoord op Oud-Beijerland
  4. Nicasius van Heeze (1522), Franciscaner theoloog en pater
  5. Hieronymus van Weert (1522), Franciscaner priester, pastoor te Goirle
  6. Antonius van Hoornaar (onbekend), Franciscaner priester
  7. Godfried van Duynen (1502), wereldheer, voorheen pastoor in Noord-Frankrijk
  8. Willehad van Denemarken (1482), Franciscaner priester
  9. Jacobus Lacobs (1541), Norbertijn
  10. Francisus de Roye (1549), Franciscaner priester
  11. Joannes van Hoornaar (ook: Joannes van Keulen) (onbekend), Dominicaner priester, pastoor te Hoornaar bij Gorcum
  12. Antonius van Weert (1523), Franciscaner priester
  13. Theodorus van der Eem (tussen 1499-1502), Franciscaner priester, rector van de Zusters Tertiarissen in Gorcum
  14. Cornelius van Wijk bij Duurstede (1548), Franciscaner lekenbroeder
  15. Adrianus van Hilvarenbeek (1528), Norbertijn en pastoor in Monster
  16. Godfried van Mervel (1512), Franciscaner priester, koster van het minderbroederklooster te Gorcum
  17. Joannes van Oosterwijk (1504), regulier kanunnik van het Regularissenklooster van het Oud-Begijnhof te Gorcum
  18. Nicolaas Poppel (1532), wereldheer, kapelaan te Gorcum
  19. Nicolaas Pieck (1534), Franciscaner priester, theoloog en omstreeks 1568 benoemd tot gardiaan van het minderbroederklooster van Gorcum